Even los van de grond
Scheidsrechter, jurylid, gespreksleider, journalist, criticus, tv-persoonlijkheid. Jacques d'Ancona is het allemaal geweest of is het nog steeds. Op de allereerste plaats is hij zichzelf: als de dood voor platgetreden clichés. Wie bij het noemen van de plaatsnaam Dokkum vooral denkt aan de moord op Bonifatius kan rekenen op zijn welverdiende hoon in de vorm van verbale slaag. ‘Laten we proberen de attitude van een vogel aan te nemen. Even los van de grond komen, even zweven. Zou dat mogelijk zijn?'
Hij hecht aan vormgeving, als voorzitter van een tv-panel maar ook als criticus. Joop van den Ende heeft het hem geleerd. ‘Dat is de man van de drie B's: Bevlogenheid, Bezetenheid en Belangstelling voor mensen. Hij had snel door dat ik me niets aantrok van autoriteiten en altijd de waarheid sprak, mijn waarheid. Joop zei: pis het niet kapot, gooi er geen azijnzuur overheen, maar wees wel kritisch. Niets is gemakkelijker als recensent om iets of iemand met de grond gelijk te maken. Ik ben altijd op zoek naar het geheim van een kunstenaar zonder de o zo platte vraag te stellen wat het geheim is. Maar ik wil wel graag de essentie van een werk kennen, de ziel blootleggen.'
Bij kunst, zegt D'Ancona, moet autonomie vooropstaan. Je moet getroffen worden door de bliksem, zonder daarbij het loodje te leggen. Geen vooroordelen en ook niet denken dat bijzonder altijd goed is, ‘want bijzonder kan ook bijzonder slecht zijn'. Vanzelfsprekend letten op de vormgeving, hoe breng je (beeldende) kunst of theater het best in beeld? Bij theaterprijzen staat altijd de solist in de schijnwerpers. D'Ancona heeft onder andere gepleit voor een prijs voor de beste vormgeving bij musicals. Het draait om vormgeving in een leven waar de kleur grijs een bijrol heeft.
